Aşkın bin bir hali vardır haliyle de aşkı bin bir yaşama biçimi. Kavuşmak mıdır kavuşamamak mıdır?Ben neticeye bakmam.Zira esas olan o bin bir biçimden birini yaşamaktır.Zaten her aşk hem cennettir hem cehennem.Cennetir huzuru ve mutluluğu hissettirdiği an. Cehennemdir en küçük alevle tüm alemin yandığı tek bi an; kavuşulsa zaten cennet yaşanmıştır kavuşulmazsa zaten cehennem de yaşanmıştır.Ah Kalender sana nasip oldu ya dünya gözüyle aşkı yasamak, daha ne.Bu arada Kalender romanın kahramanı.Ben kaptırdım gidiyorum.Kalender aşkı uzaklaşarak,unutmaya calışarak,uzaklaştıkça yakınlaşarak,kaçtıkça yeni yerler,yeni deneyimler edinerek, kendini inşa ederek yaşadı.Fersah fersah bir gidiş,onun ki kıtalar arası hatta keşfedilmemiş, keşfe gidilen kıtalar arası bir gidiş.Yol arkadaşı başta babasının öğütleri sonra kaptanı Kristof Kolomb.Kalender’in yolculuği aynı zamanda bir iç yolculuk.
Zaman dünyanın yuvarlak olduğunu söyleyenlerin günahkâr olduğunu düşünenlerin zamanı,yıl 1492.
Kalenderin keşfe çıkmasının,denizlere açılmasının iki sebebi var. Sevdiği kadını unutmak, İstanbul’da kalıp acı çekmemek diğeri ise babasını onurlandırmak, ona onun hayallerini bizzat yaşadığını göstermek,ona verilen eğitimin boşuna olmadığını göstermek, aşık olduğu andan itibaren yaptığı hataları telafi etmek.Dalgalar, yerliler,heyecanlar, çizimler,yeni dostlar, Kalender’e aşkını unutturmaz.Hatta keşiflerden servetle dönüp aşkını ondan alan adamdan intikam alma umudu doğurur.Uzaklaştıkça sevdiği kadını daha çok özler,düşünür.Sonunda kavuşur mu kavuşmaz mı roman bunu son sayfasında belirttir lakin mühim olan Kalender sevdiği kadını gördüğü ilk an ona zaten kavuşmuştur;aşka.Tıpkı romanın sonlarında başka bir kadın olan yerli Yumasek’in Kalender’e kavuştuğu gibi.Romanın aşk katmanı bu.Fakat roman daha diplerde umuttan bahsediyor. İnsanın en karanlık yanlarına rağmen dünyada umut olduğunu gösteriyor.İnsanın tam olarak hayallerinden vurulsa da umutla ve yeniden o hayalleri kurmaya başlayınca tekrar ayağa kalkabileceğini anlatıyor.
İsa kaptan erdemli biridir.Denizciliğe bakışı dönemin denizcilik anlayışıyla çakışınca emekli olur.Oğlunu yetiştirir,denizcilik bilgileriyle donattığı gibi Kalender’i insan olarak da iyi yetiştirir.Geriye kalan Kalender’in pratik yapması ve deneyim kazanmasıdır lakin babası oğlunu denize salmak istemez.Kalender babasını ikna eder ve Kırım’a giden bir gemiyle ilk yolculuğuna çıkar.İlk gemi yolculuğu onu kaderinin kırılma anınına götürür.Ustinya’ya aşık olur ve ondan beklenmeyecek hatalar yapar.Bu hatalar aşk katında mubah Allah’ın terazisinde günah,bir babanın yüreğinde hem yangın hem sükutu hayaldir hem de evladına verdiği haklılık payıdır.Neticede Kalender elinden alınan sevdiği uğruna yanar,unutmak için yeniden doğması gerekecek kadar sever.Çareyi Istanbul’dan gitmekte bulan Kalender babasına tövbelerini sıralar.Babasının hayallerini yaşayacağını belirtir.Babasının rızası ve yardımıyla ve babasının haritalarıyla keşfe çıkar. Kolomb ‘un gemisindedir . Orada dostluklar edinir,onun sayesinde yeni yerler keşfedilir.Umudun bittiği yerde o dillenir.İlk keşif heyecan,umut,başarı, yerlilerle kurulan dostluklarla doludur. Kalender’in kurbağa temalı rüyaları bir de içindeki aşkı yolculuktadır… Aynı yere ikinci kez demir alındığında o mavi deniz artık sanki degişmiştir.Altın peşinde olanlar,din adamının keşfe yetkiyle katılıp yerlileri Hristiyanlığa davet etmesi,kabul etmeyenlerin öldürülmesi ,işkenceler,eziyetler derken Kalender iç hesaplaşmasını yapar.Haksızlık,işkence, saklamak zorunda olduğu Müslümanlığına ve karakterine aykırıdır.Din adamıyla karşı karşıya geldiğinde kaderinin ikinci kırılma anı yaşanır; sürgün.Hem de bilinmeyen,yeni keşfedilen yerlilerin adalarından birine hem de yanında işkenceden kurtardığı Yumanek’le. Mitler,inançlar,coğrafya, tarih eşliğinde okunan roman sonlara yaklaşırken Kalender’in duyduğu ve gördüğü kurbağalı rüyalar anlam bulur.
Babasına keşif boyunca yazdığı defteri teslim edebilecek mi,İstanbul ‘u ve sevdiği kadını dünya ölçüleriyle tekrar görebilecek mi,Kalender ne kadar kendini inşa edecek romanın sonunda belli olur.
Büyülü gerçekçiliğe yakın roman biraz masal biraz da tam hayatın içinde, usta bir anlatımla su gibi aktı ve bitti.Her karakter ayrı ayrı birer tat bırakırken Yumanek ‘in varlığı ve Kalender’in hem denizdeki hem içindeki yolculuğu ben de derin bir iz bıraktı.
hernevikitap 