Hayli absürt ve bir o kadar trajikomik olan bir olay kara mizahla aktarılırken, kitap hayli gerçekçi biçimde de Rus toplumundaki yabancılaşmaya ve Rus toplumunun Batıya olan hayranlığına dikkat çeker.
İvan Matveiç,sergilenen bir timsahı görmek için gittiği sergi yerinde timsah tarafından yutulur. Timsahın içinde hayatını sürdürür.Eşi Elena,onu kurtarmak için bazı kişileri araya sokarken,ilk tepkisi timsahın yarılmasını istemesidir. Aile dostları Aleksi ise İvan’ın yerinde olmadığı için şükreder.İvan’ın eşinin ilk anlardaki tutumu kısa sürede değişir.İlk tepkilerinden olan timsahın yarılması fikri,timsahın Alman sahibi tarafından kabul edilmez;hatta Alman başta olmak üzere bunu duyanlar bu isteği aşağılar.Bu noktada eş, arkadaşlık ve dönemin Rus toplumunun yabancı sermaye ile olan ilişkisi irdelenir.
Kibirli İvan timsahın içindedir,dışarısıyla iletişim halindedir ve kibrine kibir ekler,fikirler üretir.Başına gelenden mütevellit ilgi odağı olması hoşuna gider.Bir yandan timsahın onu içine almasının sebebi İvan ‘ın kendisi olarak düşünülür,yani suçlanır.İvan,yabancı sermayenin ülkeye girmesi gerektiği ve bir burjuva sınıfı yaratılması gerektiği düşüncesi baş göstermişken timsahın içine girmiştir.Timsah ise bir Almana aittir.Yani yabancı sermaye yurda getirilmeye çalışılırken timsaha dokunulamaz .Hatta yabancının ülkeye getirmiş olduğu bu yatırım korunmalıdır.Hatta İvan’ın timsahın içinde olması, onun değerini arttıran ve ekonomi adına yapılmak istenilene hizmet eden bir duruma dönüşür.Başka yatırımcıların ülkeye yatırım yapmasının önünü açacak bir olay olarak değerlendirilirken zaten Alman bu olay üzerine sergisinin biletlerinin ederini iki katına çıkartır.Böylelikle üst makamlar, kamuoyu ve de İvan, kendisinin timsahın içinde olması taraftarıdır.Aslında timsah bir semboldür;devleti simgeler.Bu simge merkezinde menfaatler, siyaset,şöhret tutkusu,bir ülkenin orta sınıf yaratma çabası,hırs,bir toplumun kendine yabancılaşması arkadaşlık,söylenti ve kibir işlenir.
hernevikitap 