Pervaneler roman olduğu kadar bir makaledir.Yazarın bir tezi vardır.Bu tezi anlatıcı olarak savunur.Sürekli kabul ettirme hali bulunur.Hem eğitimde,hem aile yaşatışındaki Batılılaşmanın olumsuz etkilerini anlatan bir romandır.Milli edebiyat dönemi yazarlarımızdan olan Müfide Ferit Tek bu romanında bir tez ortaya koyar.Cumhuriyetin ilanından hemen sonra basılan romanın vurguladığı bir konu vardır ki,güncelliğini korumaktadır:Bir millet için olabilecek en büyük kaybın o milletin gerçeklerinin yabancı ülkelerin kültürel çekimlerine girmesidir.Bunun önüne yenilikçi, çağdaş bir eğitim ve eğitim sistemiyle geçilebilir.
Yazar batının kendi kültürümüze aykırı yanlarını benimsemeden çağdaş bir eğitimden yanadır.
1924 yılında yayımlanan roman, açılmış olan yabancı okulların,Türk kültürü, benliği üzerindeki olumsuz etkilerini ve yabancı kişilerle yapılan evliliklerin yine öz kültüre olan olumsuz yansımalarını aktarır.Yabancı okulların tartışıldığı yeni cumhuriyette yazar da romanında bu okulları tartışır, tartışmaya açar.Bu tartışmayı Bizans Koleji üzerinden kurar.Bu kolejde eğitim alan roman karakterlerinden Nesime ve Leman aracılığıyla bu okulların tehlikesini aktarır.Tehlike, buradaki eğitimler ile kişilerin aile yapısından,milli terbiyeden, yaşadıkları ülkeden kopuştur.Aynı doğrultuda”milliyetçilik” kavramı ile farklı millet ve dinden olan kişilerin evliliğinin de mutlu birer evlilik olmayacağını savunur.
Okuduğum baskıda Pervaneler hakkında yazıların bulunduğu bir bölüm var.
Paris’te katıldığı konferansın ardından yurda dönmesiyle yazmıştır.Yabancı kültür sorununa eğilen,misyonerlik faaliyeti amacıyla açılan yabancı okulları milli kimlik açısından tehlikeli bulan yazarın ikinci romanıdır.
14 Nisan 1919‘da Fransızlar tarafından işgal edilen Antep 11 ay sonra işgalden kurtarılır ve yazarın önerisiyle şehre T.B.M.M tarafından “Gazi” unvanı verilir.
hernevikitap 