İnsanlık tarihini en güzel anlatan, elimizde tuttuğumuz nesneler ve onların yüzlerce yıllık evrimidir. Nesneler,insanların nasıl yaşadığına dair bir nevi birer belgedir.Okuduğum kitap nesnelerle ilgili.Maddi kültür antropolojisi olan kitap,nesnelerin hangi amaçla,ilk ne zaman kullanıldığının yanı sıra ve daha ağırlıklı olarak zaman içindeki değişimlerini,bu nesneler ile insan davranışlarını ele alır.Kitapta bahsedilen nesnelerin çoğu gündelik hayatımızın tam içindeki nesnelerdir.Nesnelerin günümüzde kullanılma ile geçmişte kullanılma amaçlarındaki farklılıkları içeren bilgiler hayli şaşırtıcıdır.Toplumsal değişimlerle nesneler arasındaki paralelliğe de dikkat çeken kitap,edebi bir anlatıma sahipken nesnenin salt icat edildiği tarihi odakta tutmaz,nesne-insan etkileşimini de yansıtır.Kitap içinde,yazımın başında belirttiğim gibi antropoloji varken sosyoloji, tarih hatta insan psikolojisi de yer alır.Bazen de insanın,medeniyetin gelişimi ile nesnelerin gelişimine şahit olunur.Binlerce yıl öncesinden günümüze dek uzanan birçok nesneyi mercek altına alan kitap,nesnelerin bazen nasıl bir ihtiyacı karşıladıklarını,bazen sınıf farkını ortaya koymak için nasıl kullanıldıklarını,bazen tamamen işlevi için bazen de işlevi dışında nasıl ve neden kullanıldıklarını aktarır.Günümüzde ihtiyaçken tarihte süs olan ya da günümüzde süsken tarihtey ihtiyaç olan nesneler,uygarlıkların ve dünyanın adeta benliği olarak ele alınır.Dinlerin nesnelere sirayeti,insanlığın başlangıcından beri var olan deyimlerin ve bir hadisenin çıkışına ön ayak olan nesneler,aynı nesnenin uygarlıklara göre farklı amaçlarla kullanılması kitapta yer alırken,bazı nesnelerin etimolojisi de bulunur.Tarihteki büyük vakalarda kendilerinden esinlenilmesi,bugünkü haline ya da kullanımına ulaşmak için nesnelerin katettiği mesafeler ,nesnelerin ilk halinden günümüzdeki haline dek nasıl biçim değiştirdiği ya da hiç biçim değiştirmeden günümüze gelişi,bir nesnenin bir başka nesneyi tetiklemesi ile oluşması ya da oluşturulması kitaptaki ayrıntılardandır.
Anlatılan bir nesnenin bölümü bittiğinde yazarın nesne için bir dileği,bir cümlesi ya da bir son sözü bulunur.Kitapta yazan bilgilerin kaynağını kitapta yer alan bir cümle ile aktaracağım:“Zira bilirsiniz tarihin kulağı vardır.En mahrem bilgiler bile bir yolunu bulup günümüze ulaşır.”Varlığı milattan öncesine dayanan, günümüzde kullandığımız nesnelerin tarihini her dönemdeki işlevselliği ile okumak,nesnelerin tarihte rastlanan ilk kayıtları ile karşılaşmak,konu olan nesnelere beyitlerde rastlamak çok keyifliydi. Bahsedilen her nesne, Osmanlı’daki yeri,varlığı için ayrıca anlatılır.
hernevikitap 