Goethe’nin Alman edebiyatının ilk mektup romanı olan Genç Werther’in Acıları kitabı roman karakteriyle insanları intihara sürükler.Gençler karakterin giydiği çizmeleri,mavi ceketi sarı yeleği giyer ve intihar ederler.Bir de bizim tarihimizde bir intihar olayı vardır.Fakat bu bir kurgu roman karakterinin intiharı değildir,hayatın içindeki birinin ölümüdür.İntiharın basında yer almasıyla Osmanlının 1887 yılında İstanbul’da da bir intihar salgını başlar.Osmanlının başta İslam olmak üzere tüm anlayışına aykırı intihar kavramıyla halk şaşkındır.Şaşkın olunduğu kadar intihar edenler de sıklaşır.Önlem olarak eczanelerden ağrı kesiciler kaldırılır,okullarda din eğitimi sıklaştırılır.İntihar haberi, intihar içerikli yazılar basında Abdülhamid tarafından yasaklanır.İntihar eden kimdir? Dönemin aydını,kalemi gelecek vaat eden,asker,dönemin romantizm akımına karşı edebiyatta realizm ve natüralizmi savunan,bu anlayışlarla eser ve yazılar üreten,hayat felsefesinde materyalizmi benimseyen ve pozitivist olan,bu sebeplerden eleştiri yağmuruna tutulan Beşir Fuat’tır.
Savunduğu felsefesi eleştirilse de Beşir Fuat intiharını bile bilimsel bir deneye dönüştürmüştür.Yani tüm saldırılara karşı düşüncelerinden ödün vermemiştir,son anına kadar görüşlerini savunmuştur.
Türk romanını natüralist örneklere açan Beşir Fuat intihar eder ve bedenini kadavra olarak tıp okuluna bağışlar.Tanzimat edebiyatı yazarları arasında gerçekçiliği irdeleyen ve yaklaşan tek kişidir.Peki neden ve nasıl intihar eder?Bahsedeceğim. Annesi şizofreni hastasıdır ve onu kaybettikten sonra asla eskisi gibi olamaz.Doktorların annesinin hastalığının onda da görülebileceğini söylemeleri onu iyice dibe çeker.Buhran içindeki hali evliliğine yansır ve oğlu Namık Kemal’i kaybedişi onu çöküşe sürükleyen başka bir nedendir.Bileklerini keserek intihar eder ve adım adım dostu Ahmet Mithat Efendi’ye ölümünü,ölüm anını aktarır. Biraz da Ahmet Mithat Efendi’ den bahsedip kitaba geçeceğim.
Ahmet Mithat Efendi’ye kadar edebiyatımızda halka hitap etmiş,toplumun meseleleriyle ilgilenmiş bir yazar yoktur.Yine Ahmet Mithat Efendi’ye kadar yazarlar “seçkin“ kesime hitap ederlerdi.Hakın anlayabileceği metinleri küçümserlerdi.Ahmet Mithat Efendi ise topluma okuma keyfini aşılamıştır.Her alanda kalem oynatan yazar edebiyatın sadece yazma kısmında değil okur kısmında da hizmet etmiştir.Toplumun fikrini,zevklerini terbiye etme odaklı eserler vermiştir.Ahmet Mithat Efendi aynı zamanda metodu olan,gerçek bir okurdur.Ne yazık ki kütüphanesi ölümünden sonra satıldığında kitaplarının arasında not kâğıtları,kitap sayfalarında altı çizili satırlar görülmüştür.Ahmet Mithat Efendi yeni yazarları edebiyatımıza katar.Destekler, Fatma Aliye Hanım,Gürpınar aklıma gelen ilk isimlerken yazar kitabın anlattığı kişi Beşir Fuat’ı da över.
Yavas yavaş kitaba geçiyorum.
Ahmet Mithat Efendi ile Beşir Fuat henüz üç yıllık dostur. Beşir Fuat Ahmet Mithat Efendi’ye mektuplar yazar. İkisinin gerçekçilik anlayışı faklıdır.
Kitap bir biyografi kitabıdır.Aynı zamanda intihar üzerine bir inceleme kitabıdır.Ahmet Mithat Efendi Beşir Fuat’ı nasıl tanıdığını,onun karakterini ,dostluklarını,intiharını anlatır, intihar öncesinde kendisine yazılan başkalarına yazılan Beşir Fuat’ın mektuplarını paylaşır.Beşir Fuat’ın intihar ederken yazdığı satırları da kitabında aktarır.Kitap Ahmet Mithat’ın materyalizmi anlattığı ,intiharla ilgili düşüncelerinin yer aldığı ve gençlere bu konularda çıkarım yapmaları amacıyla yazılmış bir yazısı ile son bulur.
Beşir Fuat nasıl intihar etmiştir ?Bileklerini keser ve acıyı hissetmemek için boyun ve bilek damarlarına kokain şırınga eder ve ölüm anını üstat olarak hitap ettiği Ahmet Mithat Efendi’ye yazdığı mektupta an be an anlatır.
hernevikitap 