Yazarın eserlerinin temelini kendi yaşadıklarından aklında kalanlar,gönlünde yer edinenler oluşturur.Geçmiş zamanı anlatan yazarın bu eseri de bir masalı anlatırcasına geçmişi yansıtırken,romandaki kahramanlar birer masal karakteri tesiri oluşturur.Oysa geçmişte yaşamışlardır.
Para hesabı yapmayan,köşküne orkestra getirip konserler düzenleyen,güzel olan her şeyi ve gösterişi seven,birçok şeye ilgi duyan,giyime düşkün,baston koleksiyonu olan Ali Nizami Bey uçarıdır.Büyükada’da köşkünde Avrupai bir hayat sürer.Galata ve Beyoğlu da romanın mekânlarındandır ve Ali Nizami Bey buralarda gezinir.Bu gezinmelerde biz de okur olarak bir varlığa şahit oluruz.Batılı yaşamı gösterişten ibaret sanan kişilerin yaşamlarında gezeriz. Fakat bu bir noktaya kadar sürer.Çünkü Ali Nizami Bey bir süre sonra yıkık bir evde yaşamaya başlar.Savurduğu bir servetin ardından seçtiği yaşam etkileyicidir.Bu seçimden sonra Batılı yaşamın yerini değerleri çürümüş gelenekçi bir yaşam alır.Sonu itibariyle tam bir trajediye sahip olan roman,eğlence,gösteriş,güç dünyasını ve yozlaşan gelenekçi dünyayı aktarır.
Çiçeklere kendisiyle bir benzerlik kurduğu tavus kuşlarına meraklı Ali Nizami Bey,yazarın başka bir roman karakteri olan Fahim Bey gibi kendi ailesi etrafında zamanında mutlu çocukluk ve gençlik yılarında tanıdığı biridir.Zaten yazar kendi geçmişinde yer alan yer ve kişileri zamanında gözlemleriyle biriktirdiği belleğinden çıkararak yazar;özleme dayanarak.
Edinmekten,zevkten yana doyumsuz biridir.Yazarın anlattığı karakterin gözü edindiklerinde değil henüz edinemediklerindedir.
Yazarın diğer romanlarının kahramanlarından olan,aşırılık özellikleri taşıyan,bu aşırılıklarından dolayı da etrafındaki kişilerce deli olarak adlandırılan Fahim Bey ve Vamık Bey gibi Ali Nizami Bey’de uç noktaları yüzünden insanlarca deli olarak görülür.Diğer iki karakterden farklı olarak romanın sonunda bu karakter gerçekten delirir.Sebebi gerçekçi ve ilginçtir.
Ali Nizami Bey tüm çapkınlıklarını Abdülhamit’ten korkarak yapar.Bu korku hayatına da etki eder, özellikle son dönemlerinde.
Kitap,zamanında“Bir Geçmiş Zaman Hikâyesi”adıyla yayımlanan hikayenin genişletilmesiyle oluşturulmuş bir romandır.
Yazarın sağlığında yayınlanmış son romandır.
Büyükada’nın en alafranga semtinde bulunan,kumar oynayan,resme olan merakından köşkü Avrupa ressamlarının tablolarıyla dolduran,kadınlara ve gönül maceralarına düşkün ,anne ve babasının parasını harcayan Ali Nizami Bey‘in farklı zevkleri ve keyif aldığı şeyler vardır.Annesi hayattayken de bu zevklere para harcar ve anne ve babasının ölümleriyle de mirasın yarısını alır ve mirastan kendi payına düşeni türlü eğlence ve şahsi ilgi alanlarında harcar, tüketir.Daha önce belirttiğim gibi bu noktadan sonra başka bir hayatı seçer.Koyu bir alafrangalıktan koyu bir şarklılığa geçer.Ali Nizami Bey için bu bir saadettir.
Cercle d’Orient şimdiki Grand Pera,Boğaziçi,Ali Nizami Bey’in türlü meraklarından biri olan avdan dolayı av yerleri gibi mekânlar,dönemin kumar gibi eğlence alışkanlıkları yansıtılır.Yazarın anlatımıyla misal bir kibrit kutusunun ayrıntılarıyla bile eskiye özlem vurgulanır.
ALINTI
Zira bulduğuna kanmak bulmak demektir.
hernevikitap 